CREATIEF DENKEN IN ONDERWIJS – Door delen en doen!

Ben jij leraar, schoolleider of op een andere manier betrokken bij onderwijs én vind jij dat creativiteit een belangrijke competentie is voor de 21e eeuw? Lees dan verder.

Vandaag is een bijzondere dag. Ik kondig met plezier aan; Creatief Denken in Onderwijs – Door delen en doen! Een initiatief van mijzelf en Anouk Wissink om samen met elkaar te werken aan het verankeren van creatieve ontwikkeling in onderwijs. Dus ook samen met jou, met de lezers van Vindingrijk.

Nieuwsgierig? Ga meteen naar de website van Creatief Denken in Onderwijs om je in te schrijven of lees nog even door.

[Als de pagina niet correct laadt, kopieer dan deze link in je browser: http://www.creatiefdenkeninonderwijs.nl . Op sommige browsers laadt de pagina helaas nog niet goed. Daar wordt aan gewerkt, excuses voor het ongemak.]

Creatief Denken in Onderwijs – C.D.O. – is het vervolg op Vindingrijk. Hier vond je de afgelopen twee jaar een groeiend aantal lesideeën en achtergronden, die ons hebben geholpen om met creatief denken aan de slag te gaan in de dagelijkse onderwijspraktijk. We gaan nu een stap verder. In die twee jaar hebben we veel meegemaakt en geleerd; een schat aan kennis en ervaring opgebouwd. C.D.O. wil de mogelijkheid bieden dat met elkaar te delen en uit te bouwen. Een prachtige manier om je als leraar creatief te ontwikkelen en de leerlingen te begeleiden in hun creatieve ontwikkeling; samen met je collega’s, voor en door elkaar. Anouk en ik willen jullie daarbij prikkelen en mogelijkheden geven.

C.D.O. vindt dat de kracht van goed onderwijs in de leraren en de leerlingen zit. Creativiteit is daarin de alles verbindende factor. Creativiteit in onderwijs aanboren en duurzaam ontwikkelen, dat is wat wij willen.

C.D.O. is net ontkiemd. De website is in de lucht, maar wordt nog in de verf gezet; kijk zelf maar. De eerste stap is om nieuwsgierige lezers uit te nodigen voor een abonnement op de C.D.O. nieuwsbrief. Daarmee kunnen we je op de hoogte houden van de ontwikkeling en de plannen van C.D.O. De eerste staan al op stapel.

Ga naar de website van Creatief Denken in Onderwijs en schrijf je in voor de nieuwsbrief.

We verheugen ons op een gezamenlijke creatieve ontwikkeling!

David van der Kooij
Amstelveen, 16 mei 2013

PS: Vindingrijk blijft voorlopig gewoon open; bomvol lesideeën die creativiteit stimuleren en ontwikkelen!

Ongrijpbare creativiteit?

They seek him here, they seek him there,
Those Frenchies seek him everywhere.
Is he in heaven or is he in hell?
That darn elusive Pimpernel.

Een rijmpje dat – als ik het wel heb en mij goed herinner – komt uit de film “The Elusive Pimpernel” uit 1950, waarin David Niven de “Scarlet Pimpernel” vertolkt uit het gelijknamige boek van Barones Orczy. Niven speelt de rol van de Sir Percy Blakeney, een Engelsman, die vermomd en opererend onder het pseudoniem “de Rode Pimpernel” Franse edelen van de guillotine weet te redden; Zorro ten tijde van de Franse Revolutie.

Het rijmpje doet mij aan creativiteit denken; “elusive” (ongrijpbaar) namelijk, zo lijkt het. Ik las met aandacht het werk van Robert Sternberg – onderwijspsycholoog – hij heeft een voor mij nog steeds frisse en rationele kijk op het verschijnsel creativiteit.

#FF @NapoleonenJosph – Les Bonapates sûr l’internet #RT #svp

Deze keer is het podium van Vindingrijk gereserveerd voor gastblogger Miny Vroegindewey (@tekstartiest). Miny, dank voor je bijdrage. Miny heeft een eigentijdse manier gevonden en uitgewerkt om geschiedenis tot leven te wekken. Bestudeer samen met haar het rijke leven van de Bonapartes op de sociale media.

Een mooi voorbeeld van hoe een creatieve verbinding een prikkelende insteek geeft aan (geschiedenis-)onderwijs. Ze geeft ook nog een aantal voorbeelden van andere bekende historische figuren die op sociale media actief zijn. Spaar ze allemaal!

Daarnaast kun je ook met de inhoud van geschiedenis creatief spelen; met what-if scenario’s . Stel bijvoorbeeld eens de vraag, hoe zou Napoleon de sociale media hebben ingezet onder zijn regime en tijdens zijn veldslagen? Change the course of history! Zie ook lesidee “Michelangelo’s wasmachine” en “De schoothond van Napoleon“

Ontmoet de Bonapartes op social media

Wat jij/u altijd al wilde vragen aan Napoleon Bonaparte, Lodewijk Napoleon Bonaparte, hun echtgenotes Joséphine en Hortense en anderen?

5 dingen om rekening mee te houden

Nu er in onderwijskringen de nodige belangstelling lijkt te ont- en bestaan rondom het meten van creativiteit en het volgen van creatieve ontwikkeling (zie eerdere posts op deze en andere onderwijsblogs, zoals die van Dick van der Wateren op onderzoekonderwijs.net) wil ik graag nog een keer stil staan bij valkuilen die je hierbij tegen kunt komen.

Binnen creatieve (ontwikkelings-)processen spelen verschillende factoren een rol. Denk bijvoorbeeld aan kennis, doorzettingsvermogen, nieuwsgierigheid, divergerend denken, maar net zo goed analytisch denken en omgevingsfactoren. Het is mogelijk om vast te stellen in welke mate iemand deze factoren gebruikt (of erdoor wordt beïnvloed) tijdens een (creatieve) activiteit, bijvoorbeeld door observatie en vraaggesprek. Maar wil je de meting kunnen interpreteren, dan moet je je bewust zijn van de complexiteit van creatieve processen. Niet alles dat schittert is goud en lelijke eendjes zijn zwanen.

Pioneer 10 – Een boodschap aan de Aldebaranen

Vaste lezers van Vindingrijk weten dat ik inspiratie voor veel van mijn lesideeën vind in de passies van mijn eigen jeugd. Zo ben ik een kind van de Apollo-generatie en het ruimteavontuur werd mij als het ware met de paplepel – via de zwart-wit televisie – ingegoten. Naast het zinderende avontuur van astronauten op weg van en naar de maan, werd ik ook geboeid door het avontuur van een onbemand ruimtevaartuig; de Pioneer 10.

Gelanceerd op 3 december 1973 zweeft deze ruimtesonde nu ergens buiten ons Zonnestelsel in de richting van de ster Aldebaran, alwaar hij – ijs en weder dienende – over zo’n 2 miljoen jaar zal arriveren. Het bijzondere aan de Pioneer 10 is zijn rotsvaste geloof in buitenaards leven. Pardon? Ja, waarom zou je anders een ingegraveerde plaat van verguld aluminium meenemen, met op ingenieus cryptische wijze vormgegeven elementaire informatie over de afzenders en herkomst van deze ruimtemail; de mens!  (of was het de onvolprezen Carl “Cosmos” Sagan?)

Het is maar de vraag – een interessante vraag – of de onvermoede extra-terestials, woonachtig op een planeet nabij Aldebaran chocolade kunnen maken van de diverse figuren en iconen op de plaquette. Voor ons biedt dit verhaal in ieder geval de nodige haakjes om creatief denkwerk aan op te hangen.

Lesidee: communiceren met buitenaardse wezens.

Creativiteit meten? Een oproep tot ontwikkeling.

De OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) publiceerde afgelopen januari een rapport waarin een instrument voor het meten van creatief gedrag en houding bij leerlingen wordt gepresenteerd. Ik werd er op geattendeerd door een blog van Dick van der Wateren op onderzoekonderwijs.net. Het instrument is op diverse scholen in het Verenigd Koninkrijk getest en – met een reeks aanbevelingen – positief ontvangen. Voordat we met een dergelijk meetinstrument in Nederland driftig aan de slag gaan, moeten we mijns inziens eerst stil staan bij: (1) wat meet het?, (2) waarom meten we het? en bovenal (3) wie meet het?

  Daarnaast vraagt een en ander ook om ontwikkelingen binnen ons Nederlandse onderwijs die niet van vandaag op morgen zijn neergezet, maar wel vandaag in gang kunnen worden gezet. Net als Dick sluit ik af met een oproep. 

Lees de bijsluiter!

De interesse in het meten van creativiteit begint in onderwijskringen toe te nemen. Ik merk dat aan bepaalde blogs op deze site, die meer en meer gelezen worden, aan de zoektermen die naar Vindingrijk verwijzen en aan de vraag die mij steeds vaker gesteld wordt; “Kun je creativiteit meten, David?” Ja, dat kan, maar let op de bijwerkingen, lees de bijsluiter. Bij deze.

Effectief kleuterschap

Gisteren las ik in Trouw het essay “Iedereen is een leider” van hoogleraar ethiek Frits de Lange. Een kritische beschouwing over het doordringen in onze scholen van het gedachtegoed van Steven R. Covey. Ik ga hier – de vorig jaar overleden – Covey niet uitleggen, dat hebben hij en zijn volgers al uitentreuren gedaan in talloze publicaties die hen geen windeieren gelegd hebben.

De Lange zet vier kanttekeningen bij het dwangmatig ontwikkelen van leiderschap in het algemeen en binnen het onderwijs in het bijzonder. Zo vraagt de Lange zich af “Als iedereen een leider is, wie is er dan nog volger?” en “is ‘je aanpassen’ niet vaak belangrijker dan ‘je eigen doelen stellen?’ ” Ook constateert hij dat Covey nauwelijks aandacht geeft aan het omgaan met tegenslagen. Tot slot zet hij een groot vraagteken bij het “…pedagogisch ideaal dat wil opvoeden tot een bepaald menstype…”.