De Treurige Theepot

Daar staat ie, op de vergadertafel, een theepot. Twee uurtjes geleden nog vol met vers gezette thee. Maar nu koud en nog steeds vol. Wat had die theepot het toch graag willen uitroepen! ‘Hier is thee hoor! Lekkere verse, hete kamillethee!’ Maar blijkbaar had iedereen het te druk om nog even thee te pakken. Hoe zou jij die pot geholpen hebben om de thee aan de man te brengen?

In het vorige lesidee bracht ik de didactische principes ‘van’ Marzano ter sprake. Bij ‘identificeren van overeenkomsten en vergelijkingen’ noemt hij ook analogieën; het denkgereedschap bij uitstek om patronen te doorbreken!

Vandaag gaan we de analogie tot het uiterste oprekken. Een analogie is simpel gezegd – en veel moeilijker is het ook niet – een vergelijking maken op basis van overeenkomsten; een brandweer auto is zo rood als een tomaat. Als we nu eens de twee onderwerpen van de analogie volledig laten samenvallen? Hoe doe je dat? Moet de tomaat veranderen in een brandweerauto? Ja, dat is precies wat ik bedoel.

Lesidee: Persoonlijke analogie om problemen beter te begrijpen

In kringen van creatieve denkers wordt gesproken van de ‘persoonlijke – provocatieve – analogie’, ik spreek graag van ‘kruip eens in de huid van…’

Je hebt vast wel eens aan de kinderen in de klas gevraagd: Hoe voelt het om een poes te zijn?, of iets dergelijks. Zo niet, doe het eens. Deze activiteit is bij uitstek geschikt om tijdens de gymnastiekles te doen. ‘Doe allemaal eens of jullie een poes zijn.’ Dat betekent kruipen, op handen en voeten lopen, snuffelen, kopjes geven, miauwen en blazen.

Een volgende opdracht brengt ons in de richting van creatief denken en patroon doorbreken: ‘Wat zou er aan de gymzaal veranderd moeten worden om het voor de poes prettiger te maken?’ Welke inrichting, speeltoestellen e.d.  zou een poes heel graag om zich heen willen hebben om te spelen en te jagen?

Dat hoef je niet tot de belevingswereld van een poes te beperken. Hoe kijkt een aap, leeuw of zeehond tegen de inrichting van de gymzaal aan? Welke dingen die er al zijn vinden deze dieren prettig? Welke niet? En welke zouden erbij moeten komen om er een paradijs van te maken?

Een tikje moeilijker: kruip eens in de huid van een baby en kijk – of kruip – rond in de klas. Wat trekt de nieuwsgierige baby aan, wat niet. Kan het gevaarlijk zijn? Is de klas veilig voor baby’s? Wat moet er veranderen om van de klas een Baby-Zone te maken?
Of bekijk het eens van de andere kant. Hoe beleeft een bejaarde de omgeving?
Een leuke activiteit om het te hebben over veiligheid in en om huis of school.

Je verplaatsen in een ander levend wezen is relatief gemakkelijk. Maar wat gebeurt er als je je verplaatst in een voorwerp? Laat de kinderen zich voorstellen hoe het is om een schilderij in een museum of een kinderzitje te zijn.

Schilderij
Neem meerdere lege schilderijlijstjes mee. Laat de kinderen zich inbeelden dat ze een schilderij zijn in een museum.  Ze houden de lijst voor hun gezicht en denken na over vragen als: Hoe voelt dat? Wat maak je de hele dag mee?  Hoe kan ik ervoor zorgen dat er meer mensen naar me komen kijken? Of, hoe kan ik er voor zorgen dat er géén mensen naar me komen kijken? Wat gebeurt er ’s nachts met me? Slaap ik dan, of juist niet?

Je kunt de kinderen ook vragen laten voorbereiden om aan het schilderij te stellen. Daarna worden de schilderijen geïnterviewd.

Kinderzitje
Leg de kinderen een vraagstuk voor? Hoe kunnen we een kinderzitje nog comfortabeler maken voor het kind, de ouder en… het zitje zelf. Beeld je in dat je een kinderzitje bent (achterop de fiets of in de auto) en denk na over hoe het is om een zitje te zijn. En probeer vanuit die ervaringen het kinderzitje te verbeteren of the ‘pimpen’.

Bijvoorbeeld: Ik (het zitje) heb er een hekel aan als er te grote kinderen in me gezet worden. Mogelijke verbeteringen: ik zou graag verstelbaar zijn in grootte, of een alarm laten afgaan als ik te zwaar belast word (veiligheid!)

Zo kunt je nog meer situaties bedenken waar je je in kunt verplaatsen met de persoonlijke provocatieve analogie. Hoe kan de treurige theepot er voor zorgen dat ie leeggedronken wordt? Hoe kan de onbetaalde rekening zich laten betalen (een klassiek vraagstuk in de ‘grote mensen wereld’)?

Superheldenmetafoor en Provocatieve analogie
Deze denkstrategie lijkt op die van de superheld (zei lesidee ‘Is it a bird? Is it a plane?‘). Maar er is een verschil. Bij de superheldenmetafoor kruipen we in de huid van een superheld om een probleem op te lossen. Terwijl we bij de persoonlijke analogie in de huid van het probleem kruipen om het probleem beter te begrijpen.

Met dank aan Phillippe Brasseur (baby-analogie), auteur van ‘Actief Creatief – 1001 spelletjes en activiteiten om de verbeeldingskracht van groot en klein te ontwikkelen’ en Manu de Bruyn (kinderzitje)

Koppelingen met lichamelijke opvoeding, bewegen, analogieën, patroondoorbreken, wereldoriëntatie, natuur en techniek.

Advertisements

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s