Een beetje filosoferen over wat creativiteit nu wel of niet is (2)

Welkom in het tweede deel van mijn rally m.b.t. 6 definities van creativiteit. De eerste 3 waren:

  • …doorbreken van bestaande afspraken en conventies
  • …nieuw, functioneel en verrassend
  • …waar kennis en motivatie elkaar ontmoeten

Deze heb ik besproken in deel één van dit tweeluik. Ik ga verder waar ik gebleven was; creativiteit is…

…onmisbaar

Deze hoort zeker in het rijtje thuis, maar ik ga hier niet uitgebreid dingen vertellen die ik al verteld heb. Lees bijvoorbeeld Creativiteitsuival – een van de eerste blogposts op Vindingrijk – en kijk naar het e-college Hier rust creativiteit op de site van Onderwijs Maak Je Samen.
De essentie: hoe zou een dag verlopen zonder dat we creatief zouden zijn?

…een lelijk eendje

Deze definitie benadert creativiteit vanuit de reactie die creativiteit en creatief gedrag vaak oproept bij de omgeving: dat kan toch allemaal niet, ga nou gauw rond, doe eens gewoon, daar houden wij hier niet van! In het jargon worden dat ‘idea killers’ genoemd. Je kunt ze vergelijken met wat het lelijke eendje uit het sprookje van Andersen naar zijn hoofd geslingerd kreeg. En dat hem vervolgens deed besluiten de familie Duck te verlaten; life deciding moments.

Prille ideeën zijn – net als jonge zwaantjes – vaak kwetsbaar, roepen tegenreacties op, worden niet op hun waarde geschat. Je ziet nog niet waar het heen gaat (behalve moeder zwaan natuurlijk) en voor de mensen die deze ideeën krijgen – juist ook jonge mensen – kan dat knap frustrerend zijn. Daarom is het zaak om goed in de gaten te houden – luisteren – waar, wanneer en door wie deze ideezaadjes geplant worden. Help met onkiemen.

…verbindingen maken

Mijn favoriet. Want het raakt aan de kern van het creatieve denkproces, namelijk het verbinden van aan elkaar vreemde contexten; samenflitsen. Er is iets paradoxaals met nieuwe ideeën vind ik. Eigenlijk is alles er al – want we kunnen de toekomst niet voorspellen en hebben dus geen notie van wat er (nog) niet is. En toch bedenken we steeds nieuwe dingen. Dat komt altijd door het samenflitsen van elementen uit twee domeinen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. Nadat de verbinding gelegd is zijn de domeinen gekoppeld en is er iets nieuws ontstaan. Een prachtig boek daarover is het al weer decennia oude boek ‘The Act of Creation’ van Arthur Koestler. Hierin laat Koestler zien hoe nieuwe ideeën ontstaan in humor, wetenschap en kunst.

Ik heb dat samenflitsen grafisch weergegeven in dit diagram, waarin het principe van het oplossen van een vraagstuk staat weergegeven. Je vertrekt vanuit het ‘probleem-domein’ en zwerft, gebruik makend van divergente denktechnieken naar andere domeinen. Daar vind, soms plotseling en onverwacht, soms na noeste denkarbeid (steeds weer vragen, wat kan dit betekenen voor het vraagstuk?) een A-Ha moment plaats. Een idee of ding uit het ene domein zuigt zich vast aan het probleemdomein en FLITS: een oplossing. Ik zeg bewust un oplossing en niet dé oplossing, want er zijn veel meer…

Een activiteit met verbanden leggen vind je in het lesidee ‘De overGEENkomst’ op deze weblog.

Zo kom ik aan het slot van deze reeks van 6 definities van – perspectieven op – creativiteit en creatief denken. Ik heb de waarheid niet in pacht. Reageer, geef commentaar, kom met jouw kijk op creativiteit!

Advertisements

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Een beetje filosoferen over wat creativiteit nu wel of niet is (2)

  1. Anouk Wissink zegt:

    Onmisbare informatie voor 1/7! Nieuwe verbindingen met eigen bevindingen!;)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s