Quatsch!

Er waart een stereotiep beeld rond waar het creativiteit betreft. Creatieve mensen zouden positivo’s zijn. Niets is minder waar. Ik wordt regelmatig voor creatief uitgemaakt, en ik gedraag me graag als de stereotiepe positieve creatief, maar moet je me thuis eens horen; “Bij de schoenmaker thuis…”, kan ik zo omdenken in “Bij de creatief thuis loopt alles in het gareel!” Zo ben ik een meester in ‘afkraken’. Ik lees de krant, kijk T.V. en hup daar ga ik: Wat een quatsch! Wie heeft dat verzonnen? Wat een slechte serie! Begrijpen ze er dan nog niets van? Lukt nooit, is al honderd keer geprobeerd. Noem het Idea Killers – ik noem het realistisch.

Er zijn onderzoeken gedaan naar de eigenschappen van creatieven. De uitkomsten laten een genuanceerd beeld zien. De Amerikaans-Hongaarse psycholoog Csikszentmihalyi – bekend door zijn ‘Flow-theorie’ – geeft een tiental dualiteiten aan die we veel terugzien bij creatieve mensen. Deze bijvoorbeeld: Creatieve mensen schommelen tussen verbeelding en fantasie enerzijds en een diepgewortelde realiteitszin anderzijds. Onderaan deze blogpost staan deze 10 dualiteiten op een rijtje.

Hiermee val ik heel aardig in het profiel (hé, dat klinkt als ‘patroon’) van de creatieveling. Dus, laat je niet op het verkeerde been zetten door first impressions, ook niet bij kinderen. Gelukkig propageer ik ook ‘balans’ en ‘alles met mate’. En daar komt denk ik ook de creativiteit vandaan, uit dualiteit, uit divergeren én convergeren, uit de overtuiging dat ieder medaille twee kanten heeft en uit de kracht van beide kanten begrijpen en verbinden.

Vandaag laten we onze donkere kant uit.

Lesidee: ideeën en dingen afkraken om daarna te verbeteren

De start van de les is een gesprek over kritiek hebben. De kinderen moeten begrijpen dat botte kritiek niet past, dat het kwetst. Maar ook dat kritiek opbouwend kan zijn. Dat het niet verstandig is om je kritiek voor je te houden, omdat het de bron is van verbetering.
Simpel: respectvol geuite kritiek altijd laten volgen door opbouwend denken (=opbouwende kritiek). Zo kun je in een omgeving waarin de kinderen veiligheid en respect voelen kritiek inzetten in creatieve denktechnieken.

Begin met iets dat kritiek kan verdragen zonder dat het direct de ideeën van de kinderen zelf betreft. Neem je eigen tas, of rugzak. Begin maar met: ‘Nou dat zijvakje is veel te klein’, ‘Die rits loopt niet lekker’ of ‘Wat een saaie kleur’. Laat de kinderen het maar overnemen: ‘De banden zijn dun en doen pijn’, De sluiting is niet stevig’. Moedig ze aan om echt op alles, maar dan ook alles kritiek te hebben: ‘Wat een stomme achterkant’, ‘Hier kun je je echt niet mee vertonen’. Schrijf de punten van kritiek op het bord.

Laat de kinderen nu in (tafel-)groepjes verder werken. Ieder groepje gaat aan de slag om de rugtas te verbeteren. Ze kijken naar de punten van kritiek en per punt proberen ze de kritiek te beantwoorden met een verbetering. Nadat ze hier een tijdje mee bezig zijn geweest peil je hoe de voortgang is. Groepjes die al klaar zijn met het verzinnen van verbetering krijgen de opdracht om een prototype van de nieuwe tas te tekenen. Misschien iets om in de volgende handvaardigheidlessen in het echte te doen? Probeer aan een aantal goedkope (promotie)rugtassen te komen om te ‘verbouwen’.

Een volgende stap is om kinderen zelf met ideeën of dingen te laten komen om te laten bekritiseren en daarna te verbeteren. Spreek wel duidelijke spelregels af! Kom ik in andere blogs nog op terug.

Deze benadering kun je ook gebruiken in de geschiedenisles (Die Napoleon, die snapte er ook echt niks van…), bij wereldoriëntatie (Rekeningrijden dat lukt nooit!) of bij natuur & techniek (Die brug bij Milau, dat kan toch veel beter!)

Kijk eens bij materialen naar de posters met Idea Killers en Idea Keepers.

10 dualiteiten in de creatieve persoonlijkheid
naar Mihalyi Czikscentmihalyi, tesktbron: www.btrue.nl/creatievemensen.html

Je kunt creatieve mensen verbeelden in tien paren van schijnbaar tegengestelde eigenschappen:

  1. Creatieve mensen hebben veel lichamelijke energie, maar zijn ook vaak rustig en stil. (Ze hebben een goede controle over energie, hebben veel geconcentreerde energie als het nodig is en weten daarna de batterij weer op te laden door rust en bezinning).
  2. Creatieve mensen zijn doorgaans slim, maar tegelijk naïef. (Ze zijn in staat het convergente en het divergente denken te combineren)
  3. Creatieve mensen combineren speelsheid met discipline.
  4. Creatieve mensen schommelen tussen verbeelding en fantasie enerzijds en een diepgewortelde realiteitszin anderzijds. (Grote kunst en grote wetenschap impliceren dat de verbeelding een sprong maakt in een wereld die verschilt van het heden. Het gaat om oorspronkelijkheid zonder bizar te zijn.)
  5. Op het continuüm tussen extraversie en introversie lijken creatieve mensen tegengestelde neigingen te hebben. Zij kunnen goed alleen zijn en ook goed omgaan met andere mensen.
  6. Creatieve mensen zijn vaak zowel opvallend bescheiden als trots, zowel ambitieus als onbaatzuchtig, gericht op competitie en samenwerking.
  7. Creatieve mensen vermijden het strikte patroon van mannelijke versus vrouwelijke eigenschappen. Psychologische androgynie: het vermogen om tegelijkertijd agressief en zorgzaam, gevoelig en hard, dominant en onderdanig te zijn zonder dat het geslacht daarbij een rol speelt. Het is een verdubbeling van het reactierepertoire.
  8. Een creatief persoon is zowel traditioneel en conservatief als opstandig en iconoclastisch. Vernieuwen met respect voor het bestaande.
  9. Een creatief persoon is erg gedreven, maar tegelijkertijd uitermate objectief. Betrokken en tegelijkertijd onpartijdig.
  10. Door hun openheid en gevoeligheid worden creatieve mensen blootgesteld aan pijn en leed, maar ook aan heel veel genot. Een creatief mens heeft het vermogen te genieten van het scheppingsproces op zich. Werkgenot, plezier in het werk zelf is erg belangrijk.
Advertisements

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Quatsch!

  1. Prachtig artikel. Als ik mezelf creatief mag noemen: zeer van toepassing op mijzelf. Alsof ik in de spiegel kijk. Dank

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s