Creativiteit ver-taal-d

Dit is de derde in een reeks van berichten die ik schrijf n.a.v. tweets van @Onderwijsgek – Marcel Schmeier, het volgen waard. Zijn tweet: “Maar voordat je tot creativiteit kan komen, moet je eerst flink zweten op de voorwaarden: technisch lezen en woordenschat”, deed mij de volgende vraag stellen:

Wat betekent taalontwikkeling voor creativiteit?
Natuurlijk heb ik daar zo mijn mening over, maar het kwam mij voor dat ik over dit specifieke onderwerp nog nooit iets gelezen of gehoord heb. Niet in een artikel of boek dat dit onderwerp expliciet behandelt. Wat absoluut niet wil zeggen dat er niets over dit onderwerp te vinden zou zijn, dat zou mij zelfs verbazen.

Ik ben op zoek gegaan naar publicaties die misschien een antwoord zouden kunnen geven op de vraag. Ik struikel daarbij over de artikelen die gaan over “creatief zijn met en in taal” of “creatieve strategieën om taal te leren”. Maar artikelen die – afgaand op de titel of synopsis – ingaan op een mogelijke relatie tussen taalontwikkeling en creativiteit – bijvoorbeeld bij (zeer) jonge kinderen – ben ik helaas nog niet tegen gekomen. Ik houd mij aanbevolen.

Maar er gloort hoop. Wat ik namelijk wel tegen kwam zijn de onderzoekspublicaties van Alison Gopnik, ontwikkelingspsycholoog, verbonden aan Berkely, California. En ik verwacht dat ik in haar werk het nodig ga vinden over de ontwikkeling van het denken en creativiteit bij zeer jonge kinderen en het zou mij niets verbazen dat daarin ook taalontwikkeling bij om de hoek komt kijken. Haar boek “The philosophical baby” is een aanrader, denk ik zo. Hier is haar TED-talk “What do babies think” als voorproefje.

Maar goed, terug naar de kwestie in kwestie. Taal is een prachtig instrument dat ons staat stelt gedachten te vormen en te communiceren. Grammatica en woordbetekenis maken het mogelijk om zeer complexe ideeën te vormen (“to splice and dice”) en onder woorden te brengen. Het vormen van ideeën, en het tot uiting brengen daarvan zijn belangrijke onderdelen van het creatieve denkproces. Iemand die taal goed beheerst en een ruime woordenschat heeft zou hiermee creatief sterker in de schoenen kunnen staan. Kunnen ja, creativiteit, en de eigenschappen die creativiteit bepalen zijn complex.

Want hoe zit het met beelddenkers, bijvoorbeeld? Ik merk dat vaak beweerd wordt dat beelddenkers creatiever zijn dan talige denkers. Maar of dat een universele waarheid is, dat wens ik te betwijfelen. Het komt voort uit de vooronderstelling dat de rechterhersenhelft, waar beeld en ruimtelijke ervaring “zetelt” daardoor ook meteen maar de creatieve hersenhelft is. Maar het gaat om de wisselwerking, en het op de passende momenten activeren van dan weer de rechter en dan weer de linkerhersenhelft, waar logisch en talig hun plek lijken te hebben.

Je kunt net zo goed niet creatief zijn in beeld als in taal. Maar het geeft je een manier om creatief te denken, en je creatief te uiten, om creatief te zijn. Net als met ritme, muziek, beweging etc.

Terug kijkend naar hoe kennis en creativiteit aan elkaar verbonden zijn (Heel kort: creativiteit creëert kennis, kennis vormt de ingrediënten van creativiteit. Zie o.m. deze – inmiddels klassiekers – blogpost: Ode aan de kennis 1 en 2), durf ik wel te stellen dat taal een belangrijke rol speelt in het creatieve proces. Met taal ben je instaat om kennis te verwerven en die kun je weer gebruiken bij creatie, taal helpt je om bij dat creatieve proces complexe ideeën te vormen en onder woorden te brengen. Ja, dan is het zeker handig als je goed technisch lezen kunt en een grote woordenschat hebt. Maar of je dat weer nodig hebt om een prachtig schilderij te maken? Ingewikkeld en o zo interessant. Dank voor jullie aandacht.

Volgende keer in deze reeks: Is creatief denken wel fris?

Beeldbronnen: stembanden – biologiesite.nl; alison gopnik – alisongopnik.com; semafoor-seiner – nl.freepik.com; ulysses – james-joyce-music.com

Advertisements

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s