De Elegante Dief

AfdrukkenDe afgelopen periode kan ik – helaas, nou ja, een beetje helaas – wat minder tijd vinden om met lesideeën te komen. Ik schrijf bewust “een beetje helaas” omdat mijn aandacht wordt opgezogen door allerlei andere werkzaamheden en initiatieven. Waarvan ik jullie met gerust hart kan beloven dat ze vooral ten goede komen aan het creatieve leerklimaat op scholen!

elegant1 elegant2 elegant3 elegant4Ik prijs me gelukkig dat ik er ruimte, middelen maar vooral ook anderen bij kan vinden om dit te realiseren. Er ligt veel moois op stapel. Maar nu eerst een LESIDEE! Dat hebben de kinderen in de klas wel weer eens verdiend.

Als creativiteit “elegant stealing” is, zoals Eliot dat ooit verwoord heeft, dan doe ik er graag aan mee! Op internet vond ik een plaatje met een opdracht die ik graag met jullie wil delen. Ik kwam onderstaande tegen in Explaining Creativity van Keith Sawyer. Het gaat om een experiment gedaan door R. Finke (1990).

De opdracht komt in het kort hier op neer: Kies willekeurig drie van de vormen uit onderstaande weergave en ontwerp er een object mee. ‘Wire’ en ‘tube’ mag je buigen en in lengte veranderen.

slide-1-728

Het tweede deel van de opdracht draait om het betekenis geven aan het voorwerp dat je hebt ontworpen. Dat kun je vrij laten. Dan beantwoord je bijvoorbeeld de vraag ‘waar kan dit voor dienen?’. Maar Finke geeft de opdracht om het ontwerp betekenis/functie te geven in acht verschillende categorieën van toepassing, te weten:

  • Meubels
  • Persoonlijke accessoires
  • Transport
  • Wetenschappelijke instrumenten
  • Huishoudelijke apparaten
  • Gereedschap
  • Wapens
  • Speelgoed en spellen

Hier zie je een mogelijke uitkomst van deze exercitie:

dief2

Finke heeft deze opdracht gebruikt in experimenten die hij op drie verschillende manieren uitvoerde. Daarna vergeleek hij welke manier de meest(e) originele ideeën opleverde. (Dat deed hij met een ‘jury’ met een zgn. hoge onderlinge betrouwbaarheid c.q  overeenstemming – inter-rater reliability).

  1. Van te voren voorgeschreven categorie met drie zelf gekozen voorwerpen (17 van 193 werden als creatief beoordeeld) ratio 0,09
  2. Van te voren voorgeschreven categorie met drie van te voren voorgeschreven voorwerpen (49 van 175 werden als creatief beoordeeld) ratio 0,28
  3. Drie van te voren voorgeschreven voorwerpen en de categorie achteraf, na het ontwerp (65 van 120 werden als creatief beoordeeld) ratio 0,54

Dat is best interessant. Dit suggereert namelijk dat het inbouwen van een beperking (voorgeschreven voorwerpen, ) originaliteit verhoogt. En dat achteraf betekenis geven dat ook zou doen. Creativiteit is complex. Finke suggereert dat te veel vrij keuze de mogelijkheid geeft  – ons verleidt – om iets te verzinnen dat eigenlijk al in ons hoofd zit. Maar als er van te voren door iemand anders al een keus gemaakt is wordt die mogelijkheid beperkt en wordt er een beroep gedaan op het vormen van minder voor de hand liggende of nog niet bestaande verbindingen in ons brein.

Als je van te voren een categorie geeft gebeurt iets vergelijkbaars. Als we van te voren aan ‘meubels’ denken worden allerlei associaties met met meubels geactiveerd en die verleiden ons om in termen van stoelen, tafels en kasten te denken.

Als je géén categorie geeft (niet voor en niet na) en vraagt waar dit voor kan dienen, ook dan is de kans op minder originele ideeën groter, want je wordt door je brein verleidt om te denken aan dingen… waar je toch al aan dacht.

En dat is creativiteit: denk eens aan iets… anders.

Bronnen:

  • De afbeeldingen werden gevonden op  http://www.slideshare.net/ccnmtl/creative-invention-task op 6 mei 2014.
  • Finke, R. (1990). Creative Imaginary: Discoveries and inventions in visualisation.
  • Sawyer, R.K. (2012). Creativity Explained. The Science of Human Innovation. New York: Oxford University Press.
Advertenties

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s