Creativiteit? Da’s knutselen en kleien.

In mijn vorige post – Ode aan de kennis (1) – liet ik zien hoe ik over de relatie tussen creativiteit en kennis denk. In het kort: kennis voedt creativiteit, creativiteit voedt kennis. Twittervolger @JanWillemL stelde mij daarop de vraag: De kennis kan groeien…maar kan de creativiteit ook groeien? En in het verlengde daarvan: Hoe ontwikkel je dat… thinking out of the box?

Door deze vraag ben ik anders, genuanceerder gaan kijken naar “kennis voedt creativiteit, creativiteit voedt kennis”. In deze stelling is kennis zeg maar een grootheid en creativiteit een proces. Het creatieve proces voegt nieuwe kennis toe aan ‘de stapel’ kennis, die kennis is op haar beurt input voor het creatieve proces. In dat proces gebeurt van alles, en het gebeurt bij ons allemaal, in onze kop.

Wie is creatief?

Mensen zijn bij uitstek creatieve wezens. Waren we dat niet, we zouden er niet -meer- zijn. Een film over een dag in ons leven zonder creativiteit, zou zo in aanmerking komen voor een aantal Oscars; waaronder die van rampzaligste film. Lees eventueel meer hierover in het lesidee Creativiteits-uitval, elders op deze weblog.

Maar er is iets paradoxaals aan de hand met die creativiteit. We zijn het, maar we staan er niet -genoeg- bij stil dat we het zijn, en daardoor ontwikkelen en bestendigen we het ook niet genoeg. Gevolg daarvan is dat creativiteit wordt verward met, nee verengd tot, expressie (tekenen, drama, handvaardigheid etc.), dat creativiteit iets is voor een exclusieve, begenadigde groep (zoals kunstenaars en reclamemakers) of dat het iets voor ‘softies’ is.

De volgende paradoxale observatie is dan: bovenstaande is waar, maar tegelijkertijd is niets minder waar. Conclusie van mijn gedachtenkronkel: we zijn allemaal in meer of mindere mate creatief en kunnen dat verder ontwikkelen: we kunnen allemaal leren fietsen, als het moet op één wiel of achterstevoren (als je maar oefent…). Het is niet veel anders dan met al onze andere talenten en intelligenties, of hoe je het noemen wilt. Mede hierom pleit ik er voor, dat onderwijs/opvoeding het ontdekken, exploreren en ontwikkelen van talenten (en niet dus niet alleen creativiteit) hoog op de agenda zetten.

 

 

 

 

Wat valt er dan te ontwikkelen?

Er is gelukkig al veel nagedacht over hoe creativiteit en creatief denken ‘in elkaar zitten’. En er wordt ook nog veel over nagedacht, over gediscussieerd en mee geëxperimenteerd, ik doe er zelf graag aan mee. De veel geaccepteerde lijst van creatieve vaardigheden en houdingsaspecten noemt (soms in verschillende bewoordingen): Associatief denken; Creatief waarnemen; Verbeelden; Uitstel van oordeel; Nieuwsgierigheid,

Deze vaardigheden en houdingsaspecten zijn kenmerkend voor creatieve denkers. Je komt ze tegen in alle lesideeën op deze weblog. Je kunt ze leren (bewust maken), oefenen en toepassen. De bruggen, die ik in de lesideeën tussen vaardigheid en resultaat leg zijn creatieve denktechnieken.

In komende weekendedities zal ik ook kort stil staan bij de creatieve vaardigheden en gedragsaspecten. Er is nog veel dat ik met jullie wil delen. Blijf lezen en reageer!

Epiloog: Schaakspel

@JanWillemL stelde mij de vraag waarmee ik begon, mede vanuit de context van het schaakspel en het toepassen/ontwikkelen van creativiteit in het ontwikkelen van spelstrategie. Daarom binnenkort een lesidee over creativiteit en spellen (as in: “spelen”).

Advertenties

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Creativiteit? Da’s knutselen en kleien.

  1. Anouk Wissink zegt:

    Leerkracht -> hoe begeleid je dit Proces? -> Creativiteit -> Onderzoek! ->
    Als leerkracht is het zo belangrijk om ‘medeonderzoeker’ te zijn met de leerlingen. De leerkracht hoeft ‘het antwoord’ niet altijd te weten, maar moet zich juist als onderzoeker durven op te stellen. Als een leerling….
    De praktijk is veel weerbarstiger…..kinderen worden opgevoed en veelal benaderd door uit te gaan van een ‘fixed mindset’. (zie onderzoek Carol Dweck) Kinderen worden afhankelijk gemaakt van de ‘beoordeling’ van leerkracht/ouders/omgeving….
    Motivatie en je mindset: Je Overtuiging Over de Ontwikkelbaarheid (OOO) van jouw eigen kwaliteiten en vaardigheden.
    Een leerkracht die Overtuigd is Over de Ontwikkelbaarheid (OOO) van eigen kwaliteiten en vaardigheden bij leerlingen beïnvloedt deze ontwikkeling!
    Hier bewust van zijn maakt dat je uitgaat van een ‘Groei-mindset’. Dit vraag van een leerkracht een andere benadering (!) (vraagstelling, feedback) -> In deze omgeving, waarin een leerkracht zijn/haar leerlingen stimuleert, motiveert is ruimte voor Creativiteit; Durven onderzoeken, durven (jezelf) te vertrouwen, durven te ‘falen’, durven jezelf te zijn…
    Mijn overtuiging is dat in een omgeving waarin leerkrachten/ouders/begeleiders uitgaan van de ‘Groei – Mindset’ -> Creativiteit (en kennis) hierdoor kan groeien……

    Onderzoek Carol Dweck: http://www.eduratio.be
    Voor begeleidingtips; bekijk de filmpjes op http://www.talentenkracht.nl!
    Let vooral op vraagstelling en houding van de begeleider – het is zo belangrijk de onderzoekende houding bij jonge kinderen, die er van nature is, te onderhouden en te stimuleren…….

    Anouk Wissink
    Leerkracht groep 3/4
    Specialist begeleiden

    • davidvdkooij zegt:

      Dank je Anouk voor je reactie, die mij treft en uit het hart gegrepen is. Zelf zie ik in creatief leren of leren met creativiteit 3 dimensies (‘under construction’)
      a. Creatieve vaardigheden ontwikkelen (Teaching Creativity)
      b. Creatieve houding ontwikkelen (Teaching for Creativity)
      c. Creaitieve lesomgeving/vormgeving (Teaching Creatively)
      Ik werd hiertoe geïnspireerd door Theresa Ambile Phd./Harvard die veel onderzoek deed naar creativiteit en opvoeding/onderwijs. Haar boeken
      Growing up Creative en Creativity in Context kan ik iedereen aanraden die geïnteresseerd is in onderwijs en creativiteit.
      Amabile heeft ook interessant onderzoek gedaan naar het positief en negatief bekrachtigen van creativiteit. Verrassend is dat beiden een negatief effect hebben op creativiteit, is nl. oordelen.
      Jouw reactie heeft m.i. veel te maken met ‘b. Creatieve houding ontwikkelen’. Daarbij speel je als leerkracht een voorbeeldrol en dat houdt o.m. in:
      een vragende, experimenterende, explorerende opstelling van de leerkracht; falen mag – ik zou bijna zeggen ‘moet’ 😉
      Interessant, op zijn minst. Fijne zondag en tot de volgende post.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s