The Nutty Professor – Ig Nobel

Ieder jaar worden aan de Harvard universiteit de Ig-Nobelprijzen uitgereikt. Niet die andere “echte” Nobelprijs dus, die wordt in Stockholm uitgereikt. In de nacht van donderdag op vrijdag was het weer zover. Dit jaar vielen Nederlandse onderzoekers twee maal een Ig-Nobelprijs ten deel.

  • Bioloog Frans de Waal kreeg de prijs voor zijn ontdekking dat chimpansees soortgenoten kunnen herkennen aan foto’s van hun billen.
  • Anita Eerland en Rolf Zwaan kregen de prijs voor hun onderzoek naar de vraag waarom de Eiffeltoren kleiner lijkt als je naar links leunt. Ze onderzochten dat tijdens een experiment waarbij deelnemers stiekem iets uit het lood werden gehouden. Gemiddeld werd de Eiffeltoren 12 meter kleiner geschat als de afwijking naar links was. (bron: nos.nl)

Een scherts? Nee en ja. De Ig-Nobel prijs wordt uitgereikt voor “onderzoek dat je eerst aan het lachen maakt en dan aan het denken zet”.

Haal hier je hart – in het Engels – op aan de eerdere winnaars.

Lesidee: Hypotheses opstellen en toetsen

In dit lesidee gaan de kinderen vreemde theorieën opstellen over de mechanismen die doodgewone, alledaagse verschijnselen zouden kunnen verklaren. Maar dan wel op zo’n manier dat “het je eerst aan het lachen maakt en dan aan het denken zet.”

Begin de les met een kringgesprek over wetenschappelijk onderzoek. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Vraag gewoon aan de kinderen: “Waar komt de zon op?” In, het oosten, ja. Maar is dat altijd zo? Ja, de zon komt altijd in het oosten op. Et Voilá, je hebt een hypothese, een vooronderstellingen.

Maar is dit nu wel zo? Komt de zon altíjd in het oosten op? Dat moet je onderzoeken. Nu onderzoeken we dit allemaal zo’n beetje ons hele leven. En de uitkomsten van dat onderzoek lijken er op te duiden (het is gewoon niet voor de volle 100,0…0% echt zeker) dat de zon altijd in het oosten opkomt.

Geef nu een voorbeeld van een vreemde of grappige hypothese. Bijvoorbeeld:

  • Oude mensen peuteren vaker in hun oren dan jongere mensen.
  • In Nederland moeten auto’s aan de rechterkant van de weg rijden.
  • Eenden komen op je af als je langs de waterkant staat.
  • Van lezen moet je naar de wc. (Want mijn broertje leest de Donald Duck op de wc)

Laat de kinderen zelf dergelijke waarnemingen verzamelen (verzinnen is het juiste woord niet). Geef aan dat iedere waarneming, hoe gewoontjes ook, kan mee doen. Een beroemde is: “Een boterham met jam valt altijd met de jam-kant naar benden op de grond.”

Laat de kinderen in tweetallen werken aan het opstellen van een manier om hun beweringen te testen. Sluit af met een aantal koppels, die hun onderzoek willen presenteren. Misschien hebben jullie zelfs tijd voor een prijsuitreiking.

Creativiteit, onderzoek en nieuwsgierigheid

Creatief denken is niet alleen veel ideeën krijgen; divergeren. Bij creatief denken hoort ook een kritische houding. Niet alles wat verzonnen en beweerd wordt is waar. Tijdens het creatieve denkproces wisselen divergerend denken (ideeën verzinnen – hypotheses opstellen bijv.) en convergerend denken (selecteren, kiezen, kritisch zijn – hypotheses toetsen bijv.) elkaar op gepaste manier af.

Eén ding kom je steeds weer tegen in creatieve onderzoeksprocessen: nieuwsgierigheid, daar gaat deze activiteit eigenlijk over.

Een volgende keer: De 3e variable!

Beeldbronnen: sword acceptance speech – improb.com; gevallen denker – blogs.plos.org; lezende professor- planetpreterist.com; mini-beker – redorbit.com

Advertisements

Over davidvdkooij

Passie voor Creatief Denken en Onderwijs.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op The Nutty Professor – Ig Nobel

  1. Eerst lachen dan denken. Dat vind ik mooi. Je ziet iets, of hoort iets en het komt bij je binnen, echt binnen, want het maakt dat je even lacht. Als een kieteltje, een bolletje met heel veel stekeltjes. Vanuit dat kieteltje kun je verschilende kanten op, want het kieteltje is geen pijl. Het is een bol met heeeeel veel stekeltjes. Welk stekeltje denk jij op? Kies maar!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s